Bệnh viện quá tải dịp lễ: Cách xử trí khi cần cấp cứu và số hotline quan trọng

Dịp lễ, Tết là thời điểm nhu cầu khám chữa bệnh tăng cao, đặc biệt là các ca cấp cứu do tai nạn giao thông, ngộ độc thực phẩm, say nắng hay các bệnh lý mãn tính bùng phát. Tuy nhiên, không ít người lo lắng về tình trạng bệnh viện quá tải dịp lễ, dẫn đến việc chờ đợi lâu, thiếu giường bệnh, thậm chí ảnh hưởng đến cơ hội cứu chữa. Vậy cần làm gì để xử trí khi cần cấp cứu trong những ngày cao điểm? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những kỹ năng sơ cứu, cách đánh giá tình trạng bệnh nhân, danh sách các số hotline quan trọng và những mẹo giúp giảm tải áp lực cho hệ thống y tế.

Nguyên nhân khiến bệnh viện quá tải dịp lễ

Trước khi tìm cách xử trí, cần hiểu rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng này:

• Gia tăng đột biến số ca cấp cứu: Các hoạt động vui chơi, du lịch, tiệc tùng làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, đuối nước, say nắng, ngộ độc thực phẩm, và các chấn thương khác.
• Thiếu hụt nhân lực y tế: Nhiều bác sĩ, điều dưỡng được nghỉ lễ, chỉ có đội ngũ trực cầm chừng, trong khi số bệnh nhân tăng gấp đôi, gấp ba.
• Tâm lý đổ dồn về bệnh viện tuyến trên: Người dân thường e ngại các cơ sở y tế tuyến dưới không đủ năng lực, nên tập trung về các bệnh viện lớn, gây quá tải cục bộ.
• Bệnh nhân mạn tính nhập viện do thay đổi thói quen: Người bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch dễ gặp biến chứng khi ăn uống thất thường, quên uống thuốc.

Cách xử trí khi cần cấp cứu trong dịp lễ

1. Đánh giá nhanh tình trạng bệnh nhân

Khi gặp trường hợp cần cấp cứu, hãy bình tĩnh thực hiện các bước sau:

• Kiểm tra ý thức: Gọi hỏi, lay nhẹ vai. Nếu bệnh nhân không đáp ứng, có thể đã hôn mê.
• Kiểm tra hô hấp: Nhìn, nghe, cảm nhận luồng khí thở. Nếu không thở hoặc thở bất thường (ngáp, thở rít), cần hồi sức tim phổi ngay.
• Kiểm tra tuần hoàn: Bắt mạch cảnh hoặc mạch quay. Nếu không có mạch, tiến hành ép tim.
• Phân loại mức độ khẩn cấp:
  • Cấp cứu tối khẩn: Ngừng tim, ngừng thở, chảy máu ồ ạt, đa chấn thương, đột quỵ. Cần gọi cấp cứu ngay và sơ cứu tại chỗ.
  • Cấp cứu khẩn: Gãy xương hở, vết thương sâu, sốt cao co giật, khó thở. Có thể đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
  • Không khẩn cấp: Đau bụng nhẹ, sốt nhẹ, vết thương nhỏ. Có thể chờ hoặc đến phòng khám tư.

2. Sơ cứu cơ bản tại chỗ

• Chảy máu: Dùng gạc hoặc vải sạch ấn trực tiếp lên vết thương, giữ áp lực cho đến khi máu ngừng chảy. Nếu vết thương ở tay, chân, có thể kê cao chi.
• Bỏng: Rửa ngay dưới vòi nước mát 10-15 phút. Không bôi kem đánh răng, dầu mỡ. Che phủ bằng gạc vô khuẩn.
• Say nắng: Đưa nạn nhân vào chỗ mát, nới lỏng quần áo, chườm mát, cho uống nước mát nếu còn tỉnh. Nếu có dấu hiệu nặng (hôn mê, co giật), gọi cấp cứu. Đọc thêm bài Dấu hiệu say nắng và cách xử lý tại nhà: Hướng dẫn chi tiết để biết thêm.
• Ngộ độc thực phẩm: Nếu người bệnh tỉnh, có thể gây nôn (nếu nuốt phải chất độc ăn mòn thì không). Cho uống than hoạt tính nếu có. Đưa đến cơ sở y tế.
• Đuối nước: Đặt nạn nhân nằm nghiêng, vệ sinh đường thở, hô hấp nhân tạo nếu ngừng thở. Gọi cấp cứu ngay.

3. Gọi cấp cứu đúng cách

Khi gọi đến số 115 hoặc các số hotline khác, hãy cung cấp đầy đủ thông tin:

• Địa chỉ chính xác, mô tả vị trí dễ nhận biết.
• Số lượng nạn nhân, tình trạng hiện tại (tỉnh, hôn mê, ngừng thở...).
• Những việc đã làm (sơ cứu, cho uống thuốc gì).
• Số điện thoại liên lạc.

Lưu ý: Không tự ý vận chuyển bệnh nhân nặng bằng phương tiện cá nhân nếu không có chuyên môn, vì có thể làm nặng thêm chấn thương. Hãy chờ xe cấp cứu.

Danh sách số hotline quan trọng khi cần cấp cứu

Dưới đây là các số điện thoại bạn nên lưu lại để sử dụng khi cần:

• Cấp cứu toàn quốc: 115
• Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội): 024.3869.3737
• Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội): 024.3825.3531
• Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM): 028.3855.4137
• Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): 028.3927.0019
• Bệnh viện Trung ương Huế: 0234.3823.259
• Trung tâm cấp cứu 115 Hà Nội: 024.3858.1151
• Trung tâm cấp cứu 115 TP.HCM: 028.3858.1151
• Tổng đài tư vấn sức khỏe Bộ Y tế: 1900.9095 (hỗ trợ tư vấn, hướng dẫn)

Ngoài ra, bạn có thể tìm kiếm số hotline của bệnh viện địa phương qua trang web Sở Y tế tỉnh/thành phố.

Chiến lược giảm tải cho bệnh viện dịp lễ

1. Khám chữa bệnh từ xa và liên kết y tế cơ sở

Trước khi đến bệnh viện, hãy tận dụng các dịch vụ khám chữa bệnh từ xa. Nhiều bệnh viện đã triển khai tư vấn online qua điện thoại hoặc ứng dụng. Bạn có thể tham khảo bài Liên kết y tế cơ sở với tuyến trên: Hướng dẫn đặt lịch khám bệnh từ xa hiệu quả để biết cách đặt lịch và nhận tư vấn.

2. Đến trạm y tế xã/phường trước

Đối với các trường hợp không quá khẩn cấp (sốt nhẹ, đau bụng, vết thương nhỏ), hãy đến trạm y tế xã hoặc phòng khám tư nhân. Các cơ sở này có thể xử lý ban đầu và chuyển tuyến nếu cần, giúp giảm tải cho bệnh viện lớn.

3. Chuẩn bị sẵn túi thuốc gia đình

Trong dịp lễ, nên mang theo túi thuốc cá nhân gồm: thuốc hạ sốt (paracetamol), thuốc giảm đau, thuốc chống dị ứng, băng gạc, cồn sát khuẩn, thuốc trị tiêu chảy, men tiêu hóa. Đặc biệt, người có bệnh mãn tính cần mang đủ thuốc đang dùng.

4. Theo dõi thông tin từ Bộ Y tế

Tránh tiếp nhận thông tin sai lệch về y tế trên mạng xã hội. Hãy cập nhật từ nguồn chính thống. Bài viết Thông tin chữa bệnh sai lệch trên mạng bị phạt tới 30 triệu: Những điều cần biết sẽ giúp bạn nhận diện tin giả.

Khi nào cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay?

Dù bệnh viện có quá tải, vẫn có những dấu hiệu bắt buộc phải đến cơ sở y tế:

• Đau ngực dữ dội, khó thở.
• Đột ngột yếu liệt nửa người, méo miệng, nói khó (dấu hiệu đột quỵ).
• Chấn thương đầu, mất ý thức dù chỉ vài giây.
• Gãy xương hở, chảy máu không cầm.
• Co giật kéo dài trên 5 phút.
• Trẻ em sốt cao li bì, phát ban, nôn nhiều.
• Người bệnh tiểu đường có đường huyết quá cao hoặc quá thấp, hôn mê.

Trong những trường hợp này, thời gian là vàng. Đừng chần chừ vì sợ quá tải.

Kinh nghiệm xử trí khi bệnh viện quá tải

Nếu bạn đã đến bệnh viện và thấy quá tải:

• Giữ bình tĩnh, hợp tác với nhân viên y tế. Họ đang làm việc hết sức.
• Mang theo đầy đủ giấy tờ: CMND/CCCD, bảo hiểm y tế, giấy chuyển viện (nếu có).
• Theo dõi tình trạng bệnh nhân liên tục. Nếu có dấu hiệu xấu đi, báo ngay cho bác sĩ.
• Tận dụng thời gian chờ: Cho bệnh nhân uống nước, nghỉ ngơi. Không tự ý dùng thuốc.
• Cân nhắc chuyển sang bệnh viện khác nếu tình trạng không quá nguy kịch và bệnh viện hiện tại quá tải.

Câu chuyện thực tế: Chuyển bệnh nhân từ Trường Sa về đất liền

Một trong những tình huống cấp cứu đặc biệt là chuyển bệnh nhân từ các vùng xa xôi như Trường Sa về đất liền. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa quân y, dân y và các phương tiện như trực thăng. Bạn có thể đọc thêm bài Trực thăng chuyển bệnh nhân từ Trường Sa về đất liền: Quy trình cấp cứu chi tiết để hiểu rõ hơn về sự nỗ lực của ngành y tế trong những tình huống khẩn cấp.

Lời khuyên phòng ngừa trước dịp lễ

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ trước lễ, đặc biệt với người già, trẻ nhỏ, người có bệnh nền. Tham khảo bài Kiểm tra y tế trước hôn nhân: Kyrgyzstan áp dụng, Việt Nam có nên? để thấy tầm quan trọng của kiểm tra sức khỏe dự phòng.
• Lên kế hoạch vui chơi an toàn: Tránh uống rượu bia khi lái xe, đội mũ bảo hiểm, không tắm sông suối khi không có người giám sát.
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, đường, muối. Uống đủ nước.
• Ngủ đủ giấc: Thiếu ngủ làm suy yếu hệ miễn dịch, dễ mắc bệnh.

Kết luận

Bệnh viện quá tải dịp lễ là thực tế khó tránh, nhưng với sự chuẩn bị kỹ càng và kiến thức xử trí đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể vượt qua tình huống khẩn cấp một cách an toàn. Hãy nhớ các số hotline quan trọng, trang bị kỹ năng sơ cứu cơ bản, và ưu tiên sử dụng y tế cơ sở hoặc khám từ xa khi có thể. Sức khỏe của bạn và người thân là trên hết, đừng để nỗi lo quá tải cản trở việc cứu chữa kịp thời.