Danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026

Tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Mỗi năm, Bộ Y tế Việt Nam đều cập nhật danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc dựa trên tình hình dịch tễ và khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Bài viết này sẽ cung cấp danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026, cùng những thông tin chi tiết về lịch tiêm, đối tượng và lợi ích của việc tuân thủ tiêm chủng.

Danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026

Theo Quyết định mới nhất của Bộ Y tế, danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026 bao gồm 12 bệnh truyền nhiễm, áp dụng cho trẻ em trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) và một số đối tượng khác. Các bệnh này được lựa chọn dựa trên mức độ nguy hiểm, khả năng lây lan và hiệu quả của vaccine.

Danh sách chi tiết các bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc:

Viêm gan B: Tiêm trong vòng 24 giờ sau sinh, sau đó tiêm nhắc theo lịch.
Lao (BCG): Tiêm một liều duy nhất cho trẻ sơ sinh.
Bạch hầu, Ho gà, Uốn ván (DPT-VGB-Hib): Vaccine phối hợp 5 trong 1, tiêm 3 liều cơ bản và 1 liều nhắc.
Bại liệt (IPV/bOPV): Tiêm kết hợp vaccine bất hoạt và vaccine sống giảm độc lực.
Viêm phổi/Viêm màng não do Hib: Thành phần trong vaccine 5 trong 1.
Sởi, Quai bị, Rubella (MMR): Tiêm 2 liều, liều đầu lúc 9 tháng, liều nhắc lúc 18 tháng.
Viêm não Nhật Bản: Tiêm 3 liều cơ bản và nhắc lại sau 3 năm.
Tả: Dành cho vùng có nguy cơ cao, tiêm 2 liều.
Thương hàn: Dành cho vùng có nguy cơ, tiêm 1 liều.
Rubella: Ngoài vaccine MMR, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cũng được khuyến cáo tiêm.
Viêm gan A: Vaccine khuyến cáo cho trẻ từ 12 tháng tuổi, 2 liều cách nhau 6 tháng.
Uốn ván: Tiêm cho phụ nữ có thai và người lớn có nguy cơ.

Đối tượng bắt buộc tiêm vaccine

Trẻ em dưới 1 tuổi là đối tượng chính của danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026. Tất cả trẻ em sinh ra tại Việt Nam đều được tiêm miễn phí các vaccine trong TCMR. Ngoài ra, các đối tượng khác cũng có nghĩa vụ tiêm chủng:

Phụ nữ mang thai: Tiêm vaccine uốn ván, cúm, ho gà (Tdap) để bảo vệ mẹ và bé.
Người lớn có nguy cơ cao: Nhân viên y tế, người mắc bệnh mạn tính, người sống trong vùng dịch.
Người đi du lịch đến vùng có dịch: Tiêm vaccine theo khuyến cáo của cơ quan y tế.

Lịch tiêm chủng chi tiết cho trẻ em theo tháng tuổi

Để đảm bảo hiệu quả bảo vệ, việc tuân thủ lịch tiêm là rất quan trọng. Dưới đây là lịch tiêm chủng cơ bản cho trẻ em theo danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026:

Sơ sinh:

Viêm gan B: Mũi 1 trong vòng 24 giờ sau sinh.
Lao: Mũi BCG.

2 tháng tuổi:

DPT-VGB-Hib (5 trong 1): Mũi 1.
Bại liệt: IPV mũi 1.
Viêm phổi do phế cầu (PCV): Mũi 1 (khuyến cáo).

3 tháng tuổi:

DPT-VGB-Hib: Mũi 2.
Bại liệt: IPV mũi 2.
PCV: Mũi 2.

4 tháng tuổi:

DPT-VGB-Hib: Mũi 3.
Bại liệt: bOPV mũi 1.
PCV: Mũi 3.

9 tháng tuổi:

Sởi: Mũi 1.
Viêm não Nhật Bản: Mũi 1.

12 tháng tuổi:

MMR (Sởi, Quai bị, Rubella): Mũi 1.
Viêm não Nhật Bản: Mũi 2.
Thủy đậu: Mũi 1 (khuyến cáo).

18 tháng tuổi:

DPT-VGB-Hib: Mũi nhắc.
MMR: Mũi 2.
Viêm não Nhật Bản: Mũi 3.
Bại liệt: bOPV mũi 2.

Lợi ích của việc tuân thủ danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc

Tuân thủ danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026 mang lại nhiều lợi ích cho cá nhân và cộng đồng:

Đối với cá nhân:

Ngăn ngừa các bệnh nguy hiểm có thể gây tử vong hoặc di chứng nặng nề.
Giảm nguy cơ mắc bệnh và lây lan cho người thân.
Tiết kiệm chi phí điều trị so với chi phí tiêm vaccine.

Đối với cộng đồng:

Tạo miễn dịch cộng đồng, bảo vệ những người không thể tiêm vaccine (trẻ sơ sinh, người suy giảm miễn dịch).
Giảm gánh nặng cho hệ thống y tế, đặc biệt trong các đợt bùng phát dịch.
Góp phần thanh toán và loại trừ các bệnh truyền nhiễm như bại liệt, sởi.

Những thay đổi trong danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc 2026 so với các năm trước

So với năm 2025, danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026 có một số điều chỉnh đáng chú ý:

Bổ sung vaccine viêm gan A vào danh mục khuyến cáo cho trẻ em và người lớn có nguy cơ.
Cập nhật lịch tiêm vaccine phế cầu: Thêm mũi nhắc cho trẻ từ 12-15 tháng tuổi.
Mở rộng đối tượng tiêm vaccine HPV: Dành cho cả nam và nữ từ 9-26 tuổi (khuyến cáo).
Tăng cường tiêm vaccine cúm mùa cho phụ nữ mang thai và trẻ em trên 6 tháng tuổi.

Các câu hỏi thường gặp về danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc

1. Trẻ em có bắt buộc phải tiêm tất cả các vaccine trong danh mục không?

Có, theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, trẻ em phải tiêm đầy đủ các vaccine trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng. Việc không tiêm có thể bị xử phạt hành chính và ảnh hưởng đến thủ tục nhập học.

2. Người lớn có cần tiêm lại các vaccine bắt buộc không?

Một số vaccine như uốn ván, bạch hầu, ho gà cần tiêm nhắc lại sau 10 năm. Phụ nữ mang thai cần tiêm vaccine uốn ván và cúm. Người lớn có bệnh nền nên tiêm vaccine phế cầu, cúm hàng năm.

3. Tiêm vaccine bắt buộc có an toàn không?

Các vaccine trong danh mục đều được kiểm định nghiêm ngặt và an toàn. Phản ứng sau tiêm thường nhẹ như sốt, đau tại chỗ tiêm và tự khỏi sau 1-2 ngày.

4. Nếu trẻ bỏ lỡ lịch tiêm, có thể tiêm bù không?

Có, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tư vấn lịch tiêm bù phù hợp. Không nên tự ý tiêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

5. Vaccine bắt buộc có miễn phí không?

Tất cả vaccine trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng đều được tiêm miễn phí cho trẻ em dưới 1 tuổi. Một số vaccine khuyến cáo như phế cầu, cúm, thủy đậu có thể phải đóng phí.

Lưu ý khi tiêm vaccine theo danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, phụ huynh cần lưu ý:

Cho trẻ ăn no trước khi tiêm, không để trẻ quá đói hoặc quá no.
Thông báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe của trẻ, đặc biệt nếu trẻ đang sốt, ho, hoặc có tiền sử dị ứng.
Sau tiêm, theo dõi trẻ tại điểm tiêm ít nhất 30 phút. Tại nhà, tiếp tục theo dõi trong 24-48 giờ.
Nếu trẻ sốt cao trên 38.5°C, co giật, hoặc có dấu hiệu bất thường, đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.

Kết luận

Danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026 là công cụ quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc tuân thủ lịch tiêm chủng không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần ngăn chặn dịch bệnh lây lan. Hãy đưa trẻ đi tiêm đúng lịch và khuyến khích người thân tiêm vaccine đầy đủ. Để cập nhật thông tin mới nhất về tiêm chủng và các bệnh truyền nhiễm, bạn có thể tham khảo các bài viết liên quan:

Danh mục bệnh phải tiêm vaccine bắt buộc mới nhất 2026