4 chính sách nổi bật trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi 2026

Tổng quan về dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi 2026

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi 2026 đang được Bộ Y tế xây dựng nhằm thay thế Luật hiện hành (2010). Với mục tiêu tăng cường quản lý nhà nước, bảo vệ sức khỏe người dân và thúc đẩy phát triển ngành thực phẩm, dự thảo đưa ra nhiều chính sách mới đáng chú ý. Trong bối cảnh vấn đề an toàn thực phẩm luôn nóng, việc cập nhật các quy định là cần thiết. Bài viết này sẽ phân tích 4 chính sách nổi bật trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi 2026 mà doanh nghiệp và người tiêu dùng cần biết.

1. Siết chặt quản lý thực phẩm chức năng và quảng cáo

Yêu cầu đăng ký bản công bố sản phẩm chặt chẽ hơn

Dự thảo quy định thực phẩm chức năng phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy xác nhận công bố trước khi lưu thông. Hồ sơ đăng ký yêu cầu bằng chứng khoa học về thành phần, công dụng, đối tượng sử dụng và hướng dẫn sử dụng. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng thực phẩm chức năng kém chất lượng, quảng cáo quá mức gây hiểu lầm cho người tiêu dùng. Đặc biệt, các sản phẩm giảm cân, hỗ trợ điều trị bệnh sẽ bị kiểm soát gắt gao hơn.

Quy định mới về quảng cáo thực phẩm chức năng

Các nội dung quảng cáo phải đúng với công dụng đã đăng ký, không được sử dụng hình ảnh bác sĩ, bệnh nhân hoặc lời cảm ơn để tạo niềm tin sai lệch. Nếu vi phạm, mức phạt có thể lên đến 100 triệu đồng hoặc cao hơn tùy mức độ. Điều này tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm chức năng, đặc biệt là các sản phẩm nhập khẩu. Xem thêm: Thuốc giảm cân gây hại thế nào? Cảnh báo từ chuyên gia.

2. Tăng cường kiểm soát thực phẩm nhập khẩu

Chuyển từ hậu kiểm sang tiền kiểm với một số mặt hàng

Dự thảo đề xuất thực phẩm nhập khẩu có nguy cơ cao (thực phẩm chức năng, sữa công thức, thực phẩm bảo vệ sức khỏe) phải được kiểm tra tại cửa khẩu trước khi thông quan. Điều này khác với quy định hiện hành chủ yếu hậu kiểm. Mục đích là ngăn chặn kịp thời thực phẩm không đảm bảo chất lượng xâm nhập thị trường. Các lô hàng nhập khẩu sẽ phải có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm từ nước xuất khẩu và được lấy mẫu xét nghiệm ngẫu nhiên.

Quy định về ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc

Nhãn thực phẩm nhập khẩu phải có đầy đủ thông tin bằng tiếng Việt, bao gồm tên sản phẩm, thành phần, hạn sử dụng, nhà sản xuất, nước xuất xứ và hướng dẫn bảo quản. Dự thảo cũng yêu cầu các doanh nghiệp nhập khẩu phải thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, giúp cơ quan chức năng dễ dàng kiểm tra khi cần. Điều này giúp giải quyết vấn nạn thực phẩm giả, nhập lậu, bảo vệ người tiêu dùng.

3. Truy xuất nguồn gốc thực phẩm bằng công nghệ số

Áp dụng tem điện tử, mã QR bắt buộc

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là yêu cầu tất cả thực phẩm đóng gói sẵn phải có mã truy xuất nguồn gốc (QR code) chứa thông tin về quy trình sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng, nhà sản xuất và kết quả kiểm nghiệm. Người tiêu dùng có thể quét mã để biết rõ nguồn gốc sản phẩm. Điều này không chỉ minh bạch thông tin mà còn giúp cơ quan quản lý nhanh chóng thu hồi sản phẩm không an toàn.

Lộ trình thực hiện

Dự thảo đề xuất lộ trình: trong vòng 2 năm kể từ khi luật có hiệu lực, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thực phẩm phải hoàn thiện hệ thống truy xuất. Các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ có thể được hỗ trợ kỹ thuật từ nhà nước. Việc này đòi hỏi doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, nhưng về lâu dài sẽ nâng cao uy tín thương hiệu. Xem thêm: Công dụng ít người biết của hành tây: chữa ho, giảm viêm, tốt cho tim mạch.

4. Tăng mức xử phạt và bổ sung chế tài hình sự

Phạt tiền gấp nhiều lần so với hiện hành

Dự thảo đề xuất tăng mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm an toàn thực phẩm. Cụ thể, hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng có thể bị phạt từ 100 triệu đến 500 triệu đồng (tùy mức độ), tăng gấp 2-3 lần so với luật hiện hành. Các hành vi như quảng cáo sai sự thật, không tuân thủ quy định truy xuất nguồn gốc cũng bị phạt nặng.

Bổ sung chế tài hình sự và đình chỉ hoạt động

Ngoài phạt tiền, dự thảo cho phép cơ quan chức năng đình chỉ hoạt động cơ sở vi phạm từ 6 tháng đến 2 năm, đồng thời công khai tên cơ sở trên phương tiện thông tin đại chúng. Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều này tạo ra rào cản lớn cho các hành vi cố tình vi phạm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Xem thêm: Nguyên nhân trẻ thừa cân béo phì: 5 điều cha mẹ không ngờ tới.

Tác động đến doanh nghiệp và người tiêu dùng

Đối với doanh nghiệp

Các chính sách mới đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và quảng cáo. Doanh nghiệp cần:

• Đầu tư hệ thống quản lý chất lượng, công nghệ truy xuất.
• Rà soát lại hồ sơ công bố sản phẩm, đặc biệt là thực phẩm chức năng.
• Đào tạo nhân viên về quy định mới.
• Chuẩn bị tài chính cho các khoản phí kiểm nghiệm, đăng ký.

Đối với người tiêu dùng

Người tiêu dùng được hưởng lợi từ thông tin minh bạch hơn, sản phẩm an toàn hơn. Tuy nhiên, có thể giá thành sản phẩm tăng nhẹ do chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Người tiêu dùng nên chủ động tìm hiểu thông tin qua mã QR, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Xem thêm: Gánh nặng kép dinh dưỡng ở Việt Nam: Thừa cân và suy dinh dưỡng cùng tồn tại.

Những thách thức khi thực thi

Mặc dù các chính sách tiến bộ, việc thực thi gặp không ít khó khăn:

• Chi phí tuân thủ cao: Doanh nghiệp nhỏ và vừa khó đáp ứng yêu cầu về công nghệ và kiểm nghiệm.
• Năng lực quản lý: Cơ quan chức năng cần được đào tạo và trang bị thiết bị kiểm tra hiện đại.
• Thói quen người tiêu dùng: Nhiều người chưa có thói quen kiểm tra thông tin sản phẩm.

Để khắc phục, dự thảo đề xuất các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời tăng cường tuyên truyền, giáo dục về an toàn thực phẩm.

Kết luận

4 chính sách nổi bật trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi 2026 bao gồm siết chặt quản lý thực phẩm chức năng, tăng cường kiểm soát nhập khẩu, truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số và nâng mức xử phạt. Đây là những bước tiến quan trọng hướng tới một thị trường thực phẩm an toàn, minh bạch hơn. Doanh nghiệp và người tiêu dùng cần chủ động cập nhật để thích ứng. Hy vọng dự thảo sớm được hoàn thiện và đi vào cuộc sống, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Xem thêm: Trẻ uống sữa hạt thay sữa bò có thiếu canxi không? Chuyên gia giải đáp.