Ngộ độc nấm rừng và ve sầu: Dấu hiệu nhận biết và sơ cứu kịp thời

Mùa mưa đến là thời điểm nấm rừng và ve sầu phát triển mạnh, kéo theo nguy cơ ngộ độc tăng cao. Nhiều người dân, đặc biệt ở vùng núi, vẫn có thói quen hái nấm dại hoặc bắt ve sầu làm thực phẩm. Tuy nhiên, không phải loại nấm nào cũng ăn được, và ve sầu cũng tiềm ẩn nguy cơ gây dị ứng, nhiễm độc nếu không chế biến đúng cách.

Ngộ độc nấm rừng và ve sầu có thể gây tổn thương gan, thận, thần kinh, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết các dấu hiệu ngộ độc, cách sơ cứu ban đầu và các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

Dấu hiệu nhận biết ngộ độc nấm rừng

Ngộ độc nấm thường xảy ra trong vòng 6-24 giờ sau khi ăn, nhưng có loại độc tố gây triệu chứng rất nhanh chỉ sau 30 phút. Dưới đây là các triệu chứng thường gặp:

Triệu chứng tiêu hóa

• Buồn nôn, nôn mửa dữ dội
• Đau bụng quặn từng cơn
• Tiêu chảy nhiều lần, có thể lẫn máu
• Mất nước, mệt lả

Triệu chứng thần kinh

• Hoa mắt, chóng mặt, ảo giác
• Co giật, kích động hoặc lơ mơ
• Đồng tử co nhỏ hoặc giãn rộng bất thường
• Rối loạn nhịp tim, huyết áp tụt

Triệu chứng tổn thương gan, thận

• Vàng da, vàng mắt sau 24-48 giờ
• Nước tiểu sẫm màu, ít hoặc vô niệu
• Chảy máu cam, xuất huyết dưới da
• Hôn mê, suy đa tạng

Lưu ý: Nấm độc thường có màu sắc sặc sỡ, mũ nấm có vảy hoặc đốm, cuống nấm có gốc phình. Tuy nhiên, có loại nấm độc trông rất giống nấm thường. Tốt nhất không hái nấm dại để ăn.

Dấu hiệu nhận biết ngộ độc ve sầu

Ve sầu là côn trùng chứa nhiều đạm, nhưng nếu ăn phải loại ve sầu có chứa độc tố (như ve sầu đen ở một số vùng) hoặc ve sầu bị nhiễm ký sinh trùng, ngộ độc có thể xảy ra. Triệu chứng thường xuất hiện trong vòng 2-6 giờ sau ăn:

Triệu chứng dị ứng cấp tính

• Ngứa ngáy, nổi mề đay khắp người
• Phù mặt, môi, lưỡi
• Khó thở, thở khò khè
• Tụt huyết áp, sốc phản vệ

Triệu chứng tiêu hóa và thần kinh

• Đau bụng, buồn nôn, nôn
• Tê bì đầu chi, yếu cơ
• Chóng mặt, hoa mắt, nhìn đôi
• Co giật, hôn mê (nếu nhiễm độc nặng)

Sơ cứu kịp thời khi nghi ngờ ngộ độc

Khi phát hiện người có dấu hiệu ngộ độc sau khi ăn nấm rừng hoặc ve sầu, cần bình tĩnh thực hiện các bước sau:

1. Gọi cấp cứu ngay lập tức

• Gọi 115 hoặc số điện thoại cấp cứu địa phương
• Báo rõ tình trạng bệnh nhân, loại thực phẩm đã ăn, thời gian xuất hiện triệu chứng

2. Sơ cứu tại chỗ

• Nếu bệnh nhân còn tỉnh và mới ăn dưới 2 giờ, có thể gây nôn bằng cách móc họng hoặc uống nước muối ấm. Không gây nôn nếu bệnh nhân hôn mê, co giật hoặc uống phải hóa chất ăn mòn.
• Cho bệnh nhân uống than hoạt tính nếu có (liều 1g/kg cân nặng) để hấp thụ độc tố. Than hoạt tính thường có trong tủ thuốc gia đình hoặc mua tại nhà thuốc.
• Không cho uống sữa, rượu, dầu ăn vì có thể làm tăng hấp thu độc tố.
• Nếu bệnh nhân khó thở, đặt nằm đầu cao, nới lỏng quần áo. Nếu ngừng thở, tiến hành hô hấp nhân tạo.

3. Lưu mẫu thực phẩm

• Giữ lại phần nấm, ve sầu còn thừa hoặc chất nôn để bác sĩ xác định độc tố, giúp điều trị chính xác.

Điều trị tại bệnh viện

Ngộ độc nấm rừng và ve sầu cần được cấp cứu và điều trị tích cực tại bệnh viện. Các phương pháp bao gồm:

• Rửa dạ dày nếu đến sớm (trong vòng 6 giờ)
• Lợi tiểu, thẩm phân máu nếu có suy thận
• Thuốc giải độc đặc hiệu: Ví dụ silymarin cho ngộ độc nấm Amanita, atropin cho ngộ độc nấm có độc tố muscarine
• Điều trị hỗ trợ: Bù dịch, chống co giật, thở máy, ghép gan trong trường hợp suy gan cấp

Phòng tránh ngộ độc nấm rừng và ve sầu

Cách tốt nhất là không thu hái, không ăn nấm dại và ve sầu lạ. Nếu muốn ăn, cần tuân thủ:

• Chỉ mua nấm, ve sầu từ nguồn uy tín, có nhãn mác rõ ràng
• Không ăn nấm có màu sắc sặc sỡ, có vòng cuống, có đốm, có mùi hắc
• Nấm và ve sầu phải được nấu chín kỹ, không ăn sống
• Không ăn ve sầu đã chết, ươn, có mùi lạ
• Trẻ em, người già, phụ nữ có thai không nên ăn ve sầu vì dễ dị ứng

Khi nào cần đến cơ sở y tế ngay?

Đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Nôn nhiều, không uống được nước
• Đau bụng dữ dội, tiêu chảy ra máu
• Khó thở, tức ngực
• Co giật, lơ mơ, hôn mê
• Vàng da, vàng mắt, tiểu ít

Bài viết liên quan trong chủ đề này

• Trí tuệ nhân tạo trong y tế Việt Nam thay đổi điều trị như thế nào?
• Virus Hanta là gì? Triệu chứng và cách phòng tránh lây nhiễm từ chuột
• Khám răng miễn phí ở đâu? Danh sách phòng khám nha khoa uy tín tại Việt Nam
• Cách phòng tránh bệnh dại sau khi bị chó cắn: Hướng dẫn chi tiết từ A-Z
• Bệnh viện quá tải dịp lễ: Cách xử trí khi cần cấp cứu và số hotline quan trọng

Kết luận

Ngộ độc nấm rừng và ve sầu là tình trạng cấp tính nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong nếu không được sơ cứu và điều trị kịp thời. Nhận biết sớm các dấu hiệu, sơ cứu đúng cách và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất là chìa khóa để cứu sống người bệnh. Hãy luôn thận trọng với thực phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên hoang dã, ưu tiên sử dụng thực phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.